نام کاربری:    رمز عبور:






             جلوه شكر در دعاي عرفه


مديريت پايگاه نداي بشير در همايش عرفان عاشورا:

 

دعاي عرفه جلوه­ گاه شكر و حمد الهي در پرتو ديدگاه ژرف توحيدي است

 

 


در همايش عرفان عاشورا كه با محوريت دعاي عرفه در مورخه 27/11/89 توسط انجمن علمي عرفان اسلامي ايران در پژوهشكده امام خميني(س) و انقلاب اسلامي برگزار گرديد، مهدي رضواني­ پور، مدير پايگاه نداي بشير، به سخنراني و ارائه گزارش از محتواي مقاله خود تحت عنوان «جلوه شكر در دعاي عرفه» پرداخت. وي در بخشي از اين گزارش، اظهار نمود:

صحراي عرفات، سرزميني بي­ آلايش و به دور از هياهوي زندگي شهري و زرق و برق دنياي مادي است كه نخستين مراحل حج از آنجا آغاز مي­ شود و حاجي در حالت احرام با جذبه­ اي روحاني قبل از ورود به حرم الهي، پاي به اين محيط معنوي مي­ گذارد تا در پرتو معرفت پروردگار، با ادب كامل به راز و نياز و شكرگزاري نعمت­ هاي او بپردازد و سپس در صحراي مشعر با شعور تام نسبت به ذات مقدس الهي به ياد و ذكر او مشغول باشد كه: «فاذا افضتم من عرفات فاذكروا الله عند المشعر الحرام؛(1) پس هنگامي كه از عرفات كوچ كرديد، خدا را در نزد مشعر الحرام ياد كنيد!» آن­گاه با رجم نماد ابليس در سرزمين منا، شيطان درون و تمامي خواسته­ ها و اميال نفساني را از خود مي­ راند و بدين ترتيب سرمست از مي توحيد، مهياي حضور در حرم امن و حريم كبريايي حضرت حق مي­ گردد.

توجه به چنين جايگاه و موقعيتي است كه سبب شده امام حسين(ع) در صحراي عرفات زبان به حمد و تسبيح و شكر پروردگار خويش در قالب دعاي پر رمز و راز عرفه بگشايد؛ دعايي كه سرشار از معارف ژرف و مضامين متعالي اخلاقي - عرفاني است؛ مضاميني همچون: شناخت خداوند و بيان اوصاف او، تبيين ولايت كلي الهي، تجديد عهد و پيمان با پروردگار، توجه به قضا و قدر ربوبي، توصيف پيامبران الهي و تحكيم ارتباط با آنها، ايمان به معاد و اظهار عقيده قلبي نسبت به آن، بيان فضايل و كمالات والاي انساني، تضرع به درگاه خدا و توبه و انابه به سوي او، اشاره به مقام خوف و رجا، و مقام فنا و بقا، تقاضاي نور هدايت و رحمت و عافيت و بركت و وسعت روزي و پاداش اخروي، سير انديشه در آفاق و انفس و يادآوري نعمت­ هاي بي­ انتهاي الهي – كه از بدو تكوين انسان تا آخر عمر همواره به او افاضه مي­ شود - و لزوم شكر و حمد انسان بر تمامي نعمت­ ها و عنايت­ هاي خداوند.

در مقاله بنده، موضوع شكر از منظر دعاي شريف عرفه مورد بررسي قرار مي­ گيرد؛ موضوعي كه بيشترين بسامد را در بين مضامين اين دعا به خود اختصاص داده است؛ به­ گونه­ اي كه مي­ توان اذعان داشت كه دعاي عرفه جلوه­ گاه شكر و حمد الهي در پرتو ديدگاه ژرف توحيدي است؛ چنان­ كه حضرت سيد الشهداء(ع) خود اظهار مي­ دارد: «اللهم هذا ثنائي عليك ممجّدا و اخلاصي لك موحّدا و اقراري بآلائك معدّدا؛(2) خداوندا! اين ثناي من است كه تو را بدان ستودم و اين اخلاص من به تو است كه به يگانگي­ ات ياد كردم و با شماره كردن به نعمت­ هايت اقرار نمودم.»

در اين مقاله، پس از تعريف لغوي و اصطلاحي شكر، رابطه شكر با حمد بررسي مي­ شود و با بيان اهميت و فضيلت شكر، عجز انسان از اداي شكر واقعي خداوند بيان شده و دو دليل براي آن از نظرگاه امام حسين(ع) ذكر مي­ شود: 1. نعمت ­هاي پروردگار بي­ شمار است و علم و معرفت بشر به همه آنها احاطه ندارد؛ 2. هر شكري، توفيقي است از جانب پروردگار كه انعام و تفضلي از جانب او به شمار مي­ رود و بر آن شكري واجب است و در نتيجه تسلسلي تمام ناشدني را موجب مي­ شود. سپس چگونگي درخواست بهره­ مندي از نعمت­ هاي متعدد الهي اعم از ظاهري و معنوي و طلب توفيق اداي شكر منعم از سوي آن حضرت بيان مي­ گردد.

آن­گاه با اشاره به سپاسگزاري حضرت در مقابل برخورداري از رحمت رحمانيه و رحمت رحيميه و بيان تفاوت ميان آنها، اركان شكر شامل: معرفت، حال و عمل، و رابطه بين اين اركان در دعاي عرفه تشريح مي­ شود و با تبيين نحوه رعايت ادب شكر از سوي آن امام همام، مراتب شكر اعم از: شكر در خوشي­ ها، شكر در ناخوشي­ ها، و شكر به ديدن جمال منعم، توضيح داده مي­ شود. و در پايان، چگونگي اتصاف امام حسين(ع) به حقيقت شكر با توجه به نگرش توحيدي ايشان تبيين مي­ گردد.

 

پي نوشت ها:

1.     بقرة / 198.

2.     اقبال الاعمال، سيد بن طاوس، ص 345.

نويسنده: مهدي رضواني پور



بازگشت ...




مرتبط باموضوع :

 معیار بهره‌مندی از کتاب  [ دوشنبه، 27 فروردين ماه، 1397 ] 26 مشاهده
 فاطمه(س) سرّ خفا  [ چهارشنبه، 3 دي ماه، 1393 ] 2191 مشاهده
 رساله کمیلیه  [ شنبه، 14 فروردين ماه، 1395 ] 1531 مشاهده
 فاطمه(س) سرّ خفا  [ سه شنبه، 10 اسفند ماه، 1395 ] 402 مشاهده
 فجر آسمانی در قیام حسینی(ع)  [ سه شنبه، 13 مهر ماه، 1395 ] 560 مشاهده

 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام شما (ضروری): 
ایمیل شما (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]